Image and video hosting by TinyPic
   روانشناسی سازمانها   

آدام اسمیت بر این باور بود که انسانها گویی با دستی نامرئی به سمت اهدافی هدایت می شوند که قصد آن را نداشته اند. آنها با عمل در راستای خواستهای خود، باعث ایجاد تحولات اقتصادی پیش بینی نشده اما مفید می شوند.  کتزدی ورس و میلر، بر این اعتقادند که در سازمانها نیز مثل اقتصاد دستی نامرئی در کار است. تصمیم گیری، رهبری، ایجاد استراتژی و...به شکلی ظریف و پیچیده تحت تاثیر نیروهای روانشناختی نامرئی و دیرپایی هستند که معمولا فرد از آنها نا آگاه است. برخلاف نیروهای مورد نظر اسمیت که نتایج مثبتی به همراه دارند، نیروهایی که دی ورس و میلربه آنها اشاره کرده اند، غالبا" بسیار مضر و کاملا خطرناکند.

امروزه از سبکهای شخصیتی نوروتیک)روان رنجور) مدیران ارشد سازمانها برای کمک به درک شکستهای سازمانی استفاده می شود. رفتار انسانها معمولا دارای مخلوطی از سبکهای نوروتیک است. یک شخص واحد ممکن است عناصری از چند سبک را دارا باشد ولی در بسیاری افراد اغلب یک سبک خاص غلبه دارد.

دی ورس و میلر 5 سبک نوروتیک و رایج را تشخیص داده اند که بنیان محکمی در متون روانکاوی و روانپزشکی دارند. هر کدام از این سبکها دارای ویژگیهای خاص خود می باشد که به آنها می پردازیم:

 

سازمان پارانوئیدی

در این سازمان ابزارهای کنترلی و سیستمهای اطلاعات مدیریت به شدت فعالند تا تهدیدها و چالشهایی که ممکن است از طرف دولت، رقبا و مشتریان ایجاد شود، شناسایی گردد. مدیران ارشد نسبت به افراد و رخدادها هم در درون و هم در بیرون شرکت بدگمان هستند . استراتژیهای این سازمانها بیشتر عکس العملی و منفعل هستند تا فعال. چالشهای بیرونی به مدیران منتقل می شود که بیشترین تلاش را برای کنار آمدن با آن انجام می دهند. مثلا اگر رقبا قیمت را کاهش دهند، شرکت این چالش را بررسی کرده و به آن واکنش نشان می دهد.

 

سازمان وسواسی

در این سازمان تمام مراحل عملیات از قبل برنامه ریزی شده و به شکلی روتین به اجرا در می آید. بر نظم و پیروی تمام عیار از فرایندهای استاندارد تاکید می شود. همانند سازمان پارانوئیدی، در این سازمان نیز کنترل وجود دارد. اما این کنترل در سازمان وسواسی به منظور نظارت بر عملیاتهای داخلی طراحی شده است. این سازمان به شدت سلسله مراتبی است. این امر می تواند به این دلیل باشد که رهبر شخصا دارای ویژگیهای وسواسی بسیاری می باشد و عموما دل مشغولی زیاد با کنترل کردن جلوه می کند. شخص وسواس همیشه نگران حرکت بعدی و چگونگی انجام می باشد.

 

ادامه دارد....                                                                                    نوروزی

لینک