Image and video hosting by TinyPic
   آزمایشگاه یادگیری   

وقتی مشکلات شرکت های ایرانی را بررسی می کنیم عده زیادی دولتی بودن عمده شرکت ها را دلیل اصلی می دانند. آیا این بدان معنی است که در شرکت های خصوصی ایرانی مشکلات کمتری وجود دارد؟ متاسفانه خیر!

شرکت های خصوصی مشکلات دولتی ها را ندارند ولی مشکلات جدی و اساسی دیگری دارند که کیفیت کار آنها را در مجموع پایین می آورد. بسیاری از این شرکت ها را می بینیم که با وجود داشتن بخش های مختلف، کار چندانی از پیش نمی برند و حیاتشان بیشتر به دلیل روابط خاص مدیران آنها با شرکت های دولتی یا موقعیت انحصاری شان در بازار است و به محض بروز کوچکترین رقابت ها از بین می روند.

این موضوع ماهیتا در کشور های پیشرفته نیز وجود دارد. شرکت فورد با همکاری دانشگاه MIT و با حضور کسانی مثل پیتر سنگه، کریس آرگریس و ... آزمایشگاهی به نام آزمایشگاه یادگیری سازمانی برای پروژه  تولید خودروی Lincoln Continental راه اندازی کرد.

این آزمایشگاه نشان داد علت شکست بسیاری از پروژه های درون شرکتی، به طور خیلی ساده عدم تفاهم است (مثل ازدواج!).

عدم تفاهم به سه دلیل فرضیات ناگفته، دستور کارهای مخفی و الگو های تدافعی رخ می دهد. هر سه دلیل ناشی از موضوعی به نام "مدل های ذهنی (Mental Models)" است. مدل های ذهنی قلب نظریه Action Science از آرگریس است. مدل های ذهنی نشان دهنده چارچوبی است که فرد بر اساس آن اطلاعات را دریافت کرده، پردازش می کند و تصمیم می گیرد. به نظر آرگریس، نباید تحلیل رفتار مدیران را بر اساس نتیجه تصمیمات آنها گرفت بلکه باید به دلایل ذهنی آن تصمیم ها پرداخت.

در این آزمایشگاه دو ابزار نظریه آرگریس به نام های نردبان استنتاج (Ladder of Inference) و ستون دست چپ (Left Hand Column) برای بهبود تفاهم استفاده شد.

نردبان استنتاج ابزاری است برای آگاهی از دریافت ها و چگونگی تصمیم گیری دیگران. این ابزار نحوه تصمیم گیری را شفاف تر و مشخص تر می کند. در خلال استفاده از این ابزار، یکی از خطاهای مهم تصمیم گیری به نام جهش انتزاعی (Leaps of Abstraction) کشف شد. این جهش به معنی عمومیت بخشیدن به یک موضوع بدون دلایل کافی است. هنگام تصمیم گیری های سریع اکثر مردم عادت دارند دامنه شمول یک موضوع را وسیع تر از آنچه هست تصور کنند و بر اساس آن موضوع تصمیم گیری نمی کنند بلکه بر اساس آن موضوع تعمیم یافته ذهنی تصمیم می گیرند. آرگریس پیشنهاد می کند باید تصمیم گیری ها در فضای آرام تر و بدون عجله انجام شود.

نمونه عملی جهش انتزاعی در ایران این است که مدیر جدید با دیدن یک دزدی کوچک در سازمانش به این نتیجه می رسد که دزدی در سازمان بیداد می کند و پس از آن تمام تلاشش را برای مبارزه با لشکری از دزدانی می کند که اصولا وجود ندارد!

 

مراجع :

1-آزمایشگاه یادگیری برای تولید اتومبیل فورد، مهدس ساعدی، ماهنامه تدبیر

2- Action Science/Inquiry History, www.analytictech.com

 

لینک